| A |
|
| Açık yörünge: |
Cismin hareketi bir parabol veya hiperbol üzerindedir. Bu
yörüngelere verilen isim. |
| Açısal hız: |
1.Düzgün dairesel hareket yapan bir cismin yarıçap vektörünün
birim zamanda taradığı açı. 2.Birimzamanda titreşim açısının
değişme miktarı. |
| Açısal ivme: |
Birim zamandaki açısal hız değişimi. |
| Ağırlık: |
Bir cisme bulunduğu noktada etki eden çekim kuvveti. |
| Ağırlık merkezi: |
Bir cismin üzerine etkiyen ağırlık kuvvetinin uygulama noktası. |
| Akım: |
Gaz ve sıvı maddelerin ya da elektrik yüklerinin belli bir yöne
akışı. |
| Akım şiddeti: |
Bir devrenin herhangi bir kesitinden birim zamanda geçen yük
miktarı. |
| Akümülatör: |
Doldurulabilen ve daha büyük şiddette doğru akım veren üreteç. |
| Alfa tanecikleri: |
İki proton ve iki nötrondan oluşan artı iki yüklü helyum
çekirdekleri. |
| Allatrop: |
Bir elementin kimyasal özellikleri aynı, fiziksel özellikleri
farklı olan değişik şekillerde olabilmesi. |
| Almaç: |
Elektrik enerjisini, mekanik, kimyasal ve ısı enerjisine
dönüştüren devre elemanı. |
| Alternatif akım: |
Zamana bağlı olarak periyodik bir şekilde yön ve şiddeti değişen
akım. |
| Ametal: |
Metal özelliği göstermeyen element. |
| Amper: |
Bir iletkenin herhangi bir kesitinden, 1 saniyede 1 kulonluk yük
geçtiğindeki akım şiddeti. |
| Ampermetre: |
Bir devrenin herhangi bir kesitinden geçen akım şiddetini ölçen
alet. |
| Ampul: |
Cam muhafaza içinde direnci büyük olan telden yapılmış, elektrik
ener jisini ışık enerjisine az bir kısmını da ısı enerjisine
dönüştüren alet. |
| Anahtar: |
Elektrik devresinde, elektrik akımını açıp kapamaya yarayan
alet. |
| Ani hız: |
Hareketlinin herhangi bir anındaki hızı. |
| Anlık hız: |
(bkz.ani hız) |
| Anot: |
Üretecin pozitif kutbuna bağlanan elektrot. |
| Anyon: |
Negatif yüklü iyon. |
| Arı madde: |
Tek cins tanecik (atom veya molekül) içeren ve belirli ayırt
edici özellikleri olan madde. |
| Asit: |
Suda iyonlaştığında hidrojen iyonu veren madde. Başka bir
maddeden elektron alan bileşik.Sudaki hidrojen iyonu
konsantrasyonunun artmasına neden olan madde. |
| Atom: |
Elementlerin bütün özelliklerini en küçük parçası. |
| Atom ağırlığı: |
Karbon 12 izotopunun kütlesiyle karşılaştırma yapılarak bulunan
atomun kütlesine denir. |
| Atomal iyon: |
Artı ve eksi yüklü atomlara verilen ad. |
| Atom kütlesi: |
Bir atomun kütlesinin atomik kütle birimi cinsinden ifadesi. |
| Atom modeli: |
Atomun yapısı hakkında ileri sürülen düşünce. |
| Atom numarası: |
Bir atomun çekirdeğindeki proton sayısı. |
| Atom sayısı: |
Elementin kütlesinin atom gramına bölünmesi ile çıkan sayı. |
| Avagadro sayısı: |
Bir mol madde veya 6,02483.1023 adet tanecik (iyon, atom). |
| Aşağıya düşey atış: |
Belirli bir h yüksekliğinden Vo ilk hızıyla atılan bir cismin,
ağırlığının etkisiyle yaptığı sabit ivmeli düzgün hızlanan
doğrusal hareket. |
| Atış hareketi: |
Yer çekimi kuvveti etkisi altında yapılan tüm hareketlere
verilen genel ad. |
| |
|
|
|
|
|
|
| B |
|
| Buhar: |
Basıncın tesiri ile bulunduğu sıcaklıkta sıvılaştırılabilen
akışkan. |
| Buhar basıncı: |
Sıvı veya katı buharının neden olduğu basınç. |
| Bağ: |
Atomlar ve moleküller arasında ki çekme kuvvetlerinin tümü. |
| Bağ enerjisi: |
Bir bağı koparmak için gerekli olan enerji. |
| Bağıl hareket: |
1.Bir cismin; herhangi bir referans sistemindeki bir gözlemciye
göre olan hareketi.2.İki cismin birbirlerine göre hareketi. |
| Bağıl hız: |
1.Bir cismin;herhangi bir referans sistemindeki bir gözlemciye
göre sahip olduğu hız. 2.İki cismin birbirine göre hızı. |
| Bağlanma enerjisi: |
Bağlı bir sistemin parçalarını birbirlerinden ayırarak sonsuza
götürmek için sisteme aktarılması gereken minimum enerji. |
| Bağlı sistem: |
Bir sistemin toplam enerjisinin negatif olduğu durum. |
| Barometre: |
Atmosfer basıncını ölçen aygıt. |
| Basınç: |
Birim yüzeye tesir eden kuvvet. |
| Basit makine: |
Günlük hayatta yapılan bir işin daha kolay yapılması için
kullanılan düzenek. |
| Basit sarkaç: |
Bir ucu sabitlenmiş l uzunluğunda kütlesiz bir ipin diğer ucuna
asılmış m. kütlesinden oluşan sistem |
| Batarya: |
İki yada daha fazla pili seri veya paralel bağlayarak
oluşturulan elektrik üreteci. |
| Baz: |
Sulu çözeltisine hidroksil iyonu verebilen ya da hidrojen iyonu
alabilen madde. |
| Bileşke kuvvet: |
İki yada daha fazla kuvvetin yaptığı etkiyi tek başına yapabilen
etki. |
| |
|
|
|
|
|
|
| C |
|
| Celcius ölçeği: |
Sıcaklık derecesi. |
| Cisim: |
Maddenin şekil almış hali. |
| Coulomb Yasası: |
Yüklü iki cisim arasında ki etkileşme kuvvetini veren
bağıntı.Yasaya göre, bu etkileşme kuvveti yük miktarı ile doğru
orantılı ve cisimler arasındaki uzaklığın karesi ile ters
orantılıdır. |
| Çarpışma deneyleri: |
Etkileşme başlamadan öncesi ve sonrası durumlarla ilgilenip t1 ile t2 aralığında ne olmuş olabileceğinin tahmin edildiği deneyler. |
| Çekim alanı: |
Gezegenin üzerindeki birim kütleye uyguladığı çekim kuvveti.
(gezegenin çekim alanı) |
| Çekim kuvveti: |
Aralarında belirli bir uzaklık bulunan iki cismin birbirlerine,
kütle merkezleri doğrultusunda uyguladıkları kütlesel kuvvet. |
| Çekirdek: |
Atomların merkezlerinde yer alan proton, nötron vb.
nükleonlardan oluşan ve atomun hemen hemen bütün kütlesini
ihtiva eden pozitif yüklü kısım. |
| Çıkış süresi: |
Son hızın sıfır olması için geçen zaman. |
| Çıkrık: |
Su kuyusundan su çekmek için kullanılan sistem. |
| Çizgisel hız: |
Düzgün dairesel hareket yapan cismin birim zamanda katettiği yay
uzunluğu. |
| Çizgisel ivme: |
Birim zamandaki çizgisel hız değişimi. |
| |
|
|
|
|
|
|
| D |
|
| Dairesel hareket: |
Bir cismin bir eksen etrafında izlediği çembersel yörüngesi
hareket. |
| Değerlik: |
Alınan veya verilen elektron sayısı, + veya - yük sayısı, bazen
de fonksiyonel grubun sayısı. |
| Değerlik elektronu: |
Atomun bileşik oluşturması sırasında kullandığı elektronlar. |
| Değerlik elektron sayısı: |
En yüksek enerji seviyesinde s ve p orbitallerinde bulunan
elektronların toplamı. |
| Deney: |
Yapay olarak üretilen ve kontrol altında yapılan gözlem. |
| Denge: |
Cismin üzerine etki eden bütün kuvvetlerin bileşkesinin ve
herhangi bir nokta veya bir dönme eksenine göre momentlerinin
cebirsel toplamının sıfır olma durumu. (denge şartları) |
| Dengelenmiş kuvvet: |
Net kuvvetin sıfır olduğu durumlarda etki eden kuvvetler. |
| Derece: |
Açı ölçümü için kullanılan ve bir tam dönüşün 360 olarak kabul
edildiği birim. |
| Dinamik: |
Hareketin veya hareketteki değişmelerin sebeplerini araştırarak,
kuvvet ile hareket arasındaki ilişkiyi inceleyen mekanik bölümü. |
| Dinamik denge: |
Hareketli cisimlerin dengesi. |
| Dinamo: |
Mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren araç. |
| Dinamometre: |
Kuvvet ve ağırlık ölçen araç. |
| Direnç: |
Maddelerin elektrik yüklerinin geçişine karşı koyma özellikleri. |
| Doğru akım: |
Şiddeti ve akış yönü zamanla değişmeyen elektrik akımı. |
| Donma : |
Bir sıvının belirli bir sıcaklıkta ısı kaybederek katı hale
geçmesi. |
| Donma sıcaklığı: |
Bir sıvının ısı kaybederek katı hale geçtiği sıcaklık. |
| |
|
|
|
|
|
|
| E |
|
| Ebonit: |
Kauçuk ile kükürdün işlenmesi ile elde edilen plastik madde. |
| Eğik atış: |
Yatayla açı yapacak şekilde gerçekleştirilen ilk hızla atış. |
| Eğik düzlem: |
Küçük kuvvetlerle ağır yükleri istenilen yüksekliğe çıkarmaya
yarayan basit makine. |
| Elektrik akımı: |
Elektrik yüklerinin bir yerden başka bir yere akması. |
| Elektrik kuvveti: |
Elektrikli cisimlerin birbirlerine uyguladığı(itme veya çekme)
kuvveti. |
| Elektrik sarkacı: |
Durgun elektrik deneylerinde kullanılır.Küçük kütleli iletken
bir cismin bir ipliğin ucundan sarkıtılması ile oluşturulan
düzenek. |
| Elektron: |
Atomun yapısında bulunan, kütlesi protonun kütlesinin 1836'da
biri o lan, negatif yüklü tanecik. |
| Elektron konfigürasyonu: |
Elektronların çekirdek tarafından dizilişleri. |
| Elektronegatiflik: |
Elementlerin elektron alabilme yetenekleri. |
| Elektrolit: |
Elektrik akımını ileten sıvı ve çözeltiler. |
| Elektroliz: |
Bir iletken sıvı içinden elektrik akımı geçirildiğinde oluşan
kimyasal değişmelerin tümü. |
| Elektrot: |
Bir elektrolit içine batırılan iki iletken çubuktan her biri |
| Elektroskop: |
Bir cismin elektrikle yüklü olup olmadığını ve elektrikli bir
cismin yükünün türünü anlamakta kullanılan araç. |
| Elemanter yük: |
Doğadaki en küçük elektrik yükü. |
| Enerji: |
1)Cisimlerin iş yapabilme kabiliyeti. 2)Maddenin başka bir
boyuttaki durumu |
| Enerji korunumu kanunu: |
Farklı enerji türlerinin birbirlerine dönüşebildiğini fakat
kapalı bir sistemde bütün enerji çeşitlerinin ele alındığında
sistemin toplam enerjisinin değişmediğini belirleyen konum. (Etoplam=Ek+Ep=Sabit) |
| Enerji seviyesi: |
Çekirdek etrafında aynı enerjide ki elektronların bulunduğu
yörüngeler veya baş kuantum sayısı. |
| Erime: |
Bir katının katı halden sıvı hale dönüşmesidir. |
| Erime ısısı: |
Herhangi bir maddenin 1 gramını erime noktasında sıvı hale dönüş
türmek için verilmesi gereken ısı. |
| Erime sıcaklığı: |
Katının belli bir basınçta sıvıya dönüştüğü sıcaklıktır. |
| Esneklik: |
Cisimlerin şekil ve büyüklüklerinin bir kuvvet etkisiyle
değişmesi, etki kalkınca tekrar eski haline dönmesi özelliğidir. |
| Esnek çarpışma: |
Momentum ve kinetik enerjinin korunduğu çarpışma. |
| Esneklik pot. enerjisi: |
Saatin yayında saklana enerji türü. |
| Esneklik sınırı: |
Esnek cisimlerdeki mevcut eğilimin sahip olduğu sınır. |
| Esnek olmayan çarpışma: |
Başlangıç kinetik enerjisinin harcanabileceği muhte |
